human-resources-mba

Son günlerde sosyal medyada insan kaynakları meslek mensupları arasında İ.K’ cı ve personelci şeklinde yorumlar yapmaya başladık. Bu konu üzerine özünde özlükçü ve bordrocu ama şimdinin i.K ‘sı olarak yazı yazmam gerektiğini düşündüm.

Özlük ve bordro işlemleri insan kaynakları fonksiyonlarından biri olup, tüm insan kaynakları fonksiyonları birbiri ile bağlantılıdır. Fakat; özlük ve bordro işlemleri bütünün içindeki tek bağımsız alandır. Kanunlara tabidir, tekdüze ve yasaldır. İnsan Kaynaklarının resmi yüzüdür. Kanunlar, yönetmelikler ve tebliğler sonucu mutat yapılacak işler vardır. Her gün, her hafta, her ay aynı görevler yeniden yapılır, kanuni değişiklikler takip edilir ve şirkete adapte edilir.

Blog yazılarını okurken karşılaştığım “bir insan kaynakları masalı “adlı kitabı geç de olsa okudum. Bu kitapta insan kaynakları uygulamaları, iş hayatında karşılaşabilecek gerçek karakterler ile bir öykü tadında anlatılmış. Kitap hakkındaki tüm yorumlar ve yazılar çok güzel yazılmıştı. Fakat insan kaynakları uygulamalarını anlaşılır bir dille anlatan bu kitapta ; “Şef Ahmet Bey uzun yıllar personel şefi olarak çalıştıktan sonra, bölümün adı İnsan Kaynakları Bölümü’ne çevirilince, özlük işleri şefi olmuştu” cümlesi yer alır. Ahmet  Bey ve ekibinden oluşan özlük işleri şefliğinde yapılan işlemlerden kitapta hiç bahsedilmez. Çünkü yapılan işler her şirketin yapısına göre farklılık gösterecek uygulamalar değildir.  Yapılan işlere, kitapta anlatılan diğer fonksiyonlar gibi yer verilmemiştir.  Şirkete özgü bir uygulama yapılamayacağından (raporlamayı hariç tutmalıyım)

İnsan Kaynakları 90’lı yıllardan sonra şirketlerde konuşulmaya başlayan kavram olunca ilk önce personel kelimesi insan kaynağı ile değiştirildi. Bugüne kadar gelen acılar da işte bu değişikliğin sadece isimde kalması ve halen bazı şirketlerde değişememesinden kaynaklanmaktadır. Türk şirketlerinin çoğunun kobi olduğu düşünülürse, İNSAN KAYNAKLARI ile PERSONEL YÖNETİMİ arasındaki farkın halen anlaşılamadığı ne yazık ki görülmektedir.  Özellikle son aylarda yaşanan krizler ve işten çıkarmalar, küçülmeler sonucu sanırım eskiye dönüş yaşanmakta ve insan kaynakları adı altında eski personelcilik işlemleri üzerine, İ.K uygulamalarının parça parça ve tam uygulanamadığı bir bölüm oluşmaktadır. İş arama portallarındaki ilanlara bakarsanız, kitapta bahsedilen tüm i.k uygulamalarını ve özlük işlerinin aynı kişinin yapmasının beklendiği  ilanları sıkça görürsünüz.

İşe alım, eğitim planlama, ücret yönetimi, endüstri ilişkileri, bordro ve özlük işleri yönetimi, idari işlerin yönetiminde 5 yıl  tecrübeli olmak, yönetsel yetkinliğe sahip olmak

 

İ.K. çalışanı her fonksiyon hakkında bilgi sahibi olmalı, ama her fonksiyonu bizzat uygulamış da olmak zorunda değildir. Hiç bordro yapmamış CHRO ile çalışmış ve meslek hayatımda unutulmayacak birini tanımıştım. İşe ve hayata bakış açısı bana farklı bir pencere açmıştı. Özlük ve bordro işlemlerinin İKY sisteminin içinde her fonksiyon ile bağlantılı olup ayrı bir uzmanlık gerektirdiğini düşünmekteyim. Bazı blog yazarları ise bordro işlemlerinin muhasebe departmanınca yapılmasını benimsemektedir.

Değişen kanunlar ile, özlük ve bordro uzmanı sadece bu iki kavramı yerine getiren kişi olmaktan çıkmış, iş ve işe iade dava süreçlerinde yer alan kişi olmuştur. Hatta açılan iş davalarında şirket adına tanıklık yapmak genelde bordro ve özlük işlerindeki kişiye düşmüştür. SGK tarafından birçok farklı teşviklerin uygulanması sonucu, bu teşviklerden hangilerinin şirkete uygun olacağını bulmak ve uygulamak da özlük ve bordro uzmanının görev tanımını genişletmiştir.

İ.K. ‘nın her fonksiyonu ayrı bir uzmanlık alanıdır. Öyle ki ;

işe alım uzmanı, ücret ve yan haklar uzmanı, bordro ve özlük işleri uzmanı,  Eğitim uzmanı

Adı altında ünvanlar yaratılmış ve İ.K. alt birimlere ayrılmıştır.

Şirketlerin klasik PY bıraktığı ve İKY geçtiği veya geçmeye mahkum olduğu günümüz çalışma hayatında;  İKY’nin bir bütün olarak kurulması ve  süreçlere hakim kişilerce uzmanlık alanlarına göre çalışması yerinde olacaktır. İ.K uzmanlık sertifika programları her ne kadar biliniyorsa,  personel özlük işleri- bordro uzmanlık sertifika programı da o kadar bilinmemektedir. İlerleyen dönemde şirketlerin daha yoğun olarak; eleman seçme-yerleştirme ile bordrolama hizmetlerini outsource alacaklarını düşününce, İ.K.’nın temel fonksiyonlarını yeniden gözden geçirmek gerekecektir.

Her görev önemli ve ayrıcalıklıdır. İ.K’da çalışmak kadar süreçlerden bir ve bir kaçında uzman olarak çalışmak daha zevklidir. Tüm İ.K. çalışanlarına, gönüllülerine, sevdalılarına kolaylıklar diliyorum.

 

Tanım :

KOBİ (Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler), yıllık 250 kişiden az işçi istihdam eden ve yıllık mali bilançosu 40.000.000 (kırk milyon) TL’yi aşmayan ve bu yönetmelikte mikro işletme, küçük işletme ve orta büyüklükteki işletme olarak sınıflandırılan ekonomik birim.AB müktesebatıyla uyum çalışmaları kapsamında KOBİ’nin yeni tanımı; 250 kişiye kadar işçi çalıştıran ve 50 milyon euroya kadar ciroya sahip işletmelerdir (Vikipedi)