Bu yazı “bilirkişi” adı altında özellikle işten ayrılan mavi yakalara yardım ettiğini sanan ama daha çok yanlış yönlendirmeler ile kafa karışıklığı yaratanlara ithafen yazılmıştır.

İşten ayrılma süreci gönüllü veya gönülsüz sıkıntılı bir süreçtir. İsteyerek  bu kararı vermiş olsanız dahi, evinizden daha çok zaman ayırdığınız iş ortamından ve de çalışma arkadaşlarından ayrılmak bir buruk tad bırakmaktadır. Eğer gönülsüz ayrılırsanız orada devreye hınç, öfke, stres, kin ve hesap sorma, hak arama duyguları da girmektedir.

Mavi yaka çalışanların son yıllarda teknolojik ürünlerin artması ve de bilgiye ulaşmadaki rahatlık ve bilinç ile hak aramada daha atak ve istekli, araştırıcı olduğunu görmekteyim. Cep telefonuna fazla mesai ve puantaj takip programını yükleyen ve de ay sonu fazla mesai saatlerini bordrosundan kontrol eden çalışanı gördükten sonra her şeyin mümkün olabileceğine dair inancım arttı. Ama doğru bilgiye mi ulaşılıyor ? bu tartışılır. Google amcaya bir soru sorduğunuzda her çeşit bilgi, yorum ile karşılaşabilirsiniz. Hatta İş Kanunu bazı maddelerinin bile yorumlara göre farklı uygulandığını görmekteyiz. Hal böyle olunca işten ayrılan kişi de kıdem tazminatını google üzerinden hesaplatıyor ve hatta bazı İKcılar da bordro yazılım programları üzerinden hesaplatmak yerine sitelerden  yardım almaktadır. Yaşadığım son olayda kıdem tazminatı hesabına neler dahil edilir sorusundan yola çıkarak, kıdem tazminatı hesabına hangi kalemler dahil edilir maddeler halinde sıraladım. (Ayrıntılar çok olmakla birlikte son olayda yaşananlar kriter alınmıştır)

  • Kıdem tazminatı en az 1 yıl aynı iş yerinde çalışma sonucu verilen bir tazminattır. 6 ayda da hak kazanıyorum diye lütfen İKya gelmeyin.
  • Kıdem tazminatı hak kazanma koşullarını bildiğiniz hale (internetten bakıp söylüyorsunuz) “ev taşıyorum tazminat almalıyım” demeyin.
  • Kıdem tazminatı hesaplaması son brüt ücret üzerinden yapılır. 2.000.-TL alıyorsanız bu rakamın brütü üzerinden hesaplama yapılacaktır.
  • Kıdem tazminatı hesaplamasında o iş yerinde size tanınan ve süreklilik arz eden ayni ve nakdi yardımların tutarı da hesaplamaya dahil edilir. Burada dikkat edilecek nokta  ” süreklilik” . Yıl içinde sadece 2 kez almış olduğunuz ve geçmiş yıllarda ödenmemiş olan bir prim ödemesi kıdem tazminatında dikkate alınmayacaktır.
  • Yapmış olduğunuz fazla mesailer de kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz. Çünkü değişken ve düzenli olmayan bir değerdir.
  • Medeni durum, çocuk sayısı ve eşin çalışma durumuna göre değişen AGi değeri de kıdem tazminatı hesabına dahil edilmez. AGİ yasa ile getirilmiş bir uygulamadır ve ücretin eki değildir.

Kıdem tazminatı hesaplamasına dahil olan ve olmayan kalemler

Dikkate Alınacak
Ödemeler
Dikkate Alınmayacak
Ödemeler
Aylık Brüt Ücret Yıllık İzin Ücreti
Yemek Yardımı Evlenme  Yardımı
Kasa Tazminatı Hafta Tatili Ücreti
Gıda Yardımı Bayram Harçlığı
Yakacak Yardımı Hastalık Yardımı
Eğitim Yardımı Genel Tatil Ücreti
Konut Yardımı Doğum  Yardımı
Giyecek Yardımı Ölüm Yardımı
Erzak  Yardımı İzin Harçlığı
Sosyal Yardım Niteliğinde Ayakkabı ya da Bedeli Jestiyon Ödemeleri
Aile   Yardımı Teşvik İkramiye ve Primleri
Çocuk Zammı Seyahat Primleri
Havlu ve Sabun (işyeri dışında kullanılmak üzere) Devamlılık Göstermeyen Primler
Taşıt Yardımı Fazla Çalışma Ücreti
Ünvan Tazminatı İş Arama Yardımı
Temettü Harcırah (Yolluk)
Yıpranma Tazminatı Bir Defalık Verilen İkramiyeler
Kalifiye / Nitelik Zammı  
Sağlık Yardımı  
Mali Sorumluluk Tazminatı  
Devamlı Ödenen Primler  

Kaynak: Datassist İnsan Kaynakları

Yaşanan son olayda fazla mesai ve AGİ tutarının da hesaplamaya dahil edilmesinin istenmesi ve de bilirkişi olduğu söylenen kişilerce de bunun hesaplanmasını yadırgadım. Yanlış bilgi ile yönlendirilen çalışana doğruyu anlatmak ve bilgilendirme adına ilave çaba sarf edilmesi gerektiğinden,  işi bilen ve de tecrübe etmiş kişilerden destek alınmasının daha sağlıklı olacağına inanmaktayım.

25.11.2018