Bu başlık ile başlayan konuyu İstanbul Üniversitesi İnsan Kaynakları yüksek lisans bitirme projesi olarak yazdım. Sahada çalışan İK olarak İSG faaliyetlerinde yer almamak kaçınılmaz olduğundan, zamanla bir iş güvenliği uzmanı kadar olmasa da  (IGU) bilgi sahibi olabiliyoruz.

Şimdi plazada çalışan İK bu konuda aynı fikirde olmayacaktır. Sahada çalışınca her konuya hakim olmak, bilmek ve de araştırmak zorundasınız. Aynı zamanda iş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerinde bu kadar etkin rol alan insan kaynakları çalışanlarının İGU olabilmeleri gerektiğini, İGU görevlerini yerine getiren kişiler kadar bilgi ve beceriye sahip oldukları halde sadece teknik eğitim fakültelerinden mezun olmamaktan dolayı bu haktan yoksun olması da ilginç bir durumdur.  İş Sağlığı ve Güvenliği konusu disiplinler arası yaklaşım gerektiren bir konudur. Bu yaklaşımı sağlayan bir eğitimi veren işletme fakültesi gibi kurumlardan mezun olanlarında İGU olabilmesi sağlanmalıdır (GÜRBÜZ, İnsan Kaynakları Yönetimi, 2015).

Aşağıda İSG faaliyetleri içinde İK’nın bizzat veya destek olarak yer aldıklarını, kendi tecrübelerim ile bizzat uyguladıklarım ve de  (Ekip, 2015) tarafından hazırlanan listeden paylaşım yapılmıştır. Sahada çalışan İK uzmanlarına fikir vermesi ve yol göstermesi amacı ile paylaşılmıştır.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliğine ilişkin İnsan kaynakları çalışanları kontrol listesi

Bu liste insan kaynakları çalışanları olarak şirketlerde özellikle iş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerinde bizzat ya da ekip üyesi olarak yapılan görevlerin neler olduğunu görmek, tespit etmek ve insan kaynaklarına çalışanlarına İSG faaliyetlerinde yapılacaklar hakkında kılavuz olmak amaçlanmıştır. Genel olarak yasal zorunluluklar sonucu yapılanlar listelenmiştir.

  1. Şirketin tehlike sınıfına uygun İSG katip üzerinde onaylanmış sözleşmeli İSG uzmanı var mıdır? Sözleşme İK kayıtlarında arşivlenmiş midir?
  2. Şirketin tehlike sınıfına uygun İSG katip üzerinde onaylanmış sözleşmeli işyeri hekimi var mıdır? Sözleşme İK kayıtlarında arşivlenmiş midir?
  3. 10‘dan fazla çalışanı olan çok tehlikeli işyerlerinde İSG katip üzerinde onaylanmış sözleşmeli sağlık destek personeli var mıdır? Sözleşme İK kayıtlarında arşivlenmiş midir?
  4. Risk değerlendirmesi, acil durum planları yapılmış mıdır? İK tarafından bilinmekte midir? Değerlendirme ve plan çalışmalarında İK olarak aktif rol alınmış mıdır?
  5. Arama-kurtarma, yangın, tahliye, ilk yardım konularında acil durum müdahale ekipleri belirlenmiş midir? Ekiplerin kim olacağı konusunda İK’nın desteği alınmış mıdır?
  6. Şirketin acil durum planı var mı? Acil durumlara çalışanların yapacaklarını anlatan kitapçık, broşür hazırlanmış mı? Hazırlanmasında İK etkin görev aldı mı?
  7. Sertifikalı ilkyardımcı sayısı şirketin tehlike sınıfına uygun mudur? İK olarak ilkyardım eğitimi organizasyonu yapılıyor mu?
  8. Eğitim sonucu sertifikaların bir örneği özlük dosyasında arşivleniyor mu?
  9. İlkyardımcı sertifikasına sahip çalışanların sertifika geçerlilik süreleri takip ediliyor mu?
  10. Çalışanların temel iş sağlığı ve iş güvenliği eğitimleri işe girişte ve periyodik olarak yapılıyor mu? Eğitimler sonucu görsel ve yazılı olarak eğitim katılım formu düzenlenip katılımcılar ve eğitimcinin imzası ile kayıt altına alınıyor mu?
  11. Eğitim sonucu sertifika hazırlanıp, özlük dosyasında arşivleniyor mu?
  12. KKD alımında İK sürece dahil oluyor mu? KKD niteliği, kullanım alanı hakkında fikirlerini paylaşıyor mu?
  13. KKD ve iş kıyafeti işe başladığı gün çalışana zimmetleniyor mu?
  14. KKD ve iş kıyafeti kullanım kuralları ve aksi durumda yaptırımları çalışanlara anlatılıyor mu?
  15. KKD kullanımı hakkında eğitim veriliyor mu?
  16. KKD kullanımdan memnuniyet anketi yapılıyor mu?
  17. KKD kullanmama nedeni ile uyarı, ihtar veriliyor mu? Evrakları İK hazırlıyor mu?
  18. İşe yeni başlayan çalışana acil durum toplanma alanları, ilk yardım dolapları, yangın söndürme cihazları yerleri gösteriliyor mu? Bu maddeler oryantasyon formundan var mı?
  19. İş kazası prosedürü yazılı olarak var mı? Çalışanlara ve işe yeni başlayanlara anlatılıyor mu?
  20. Oryantasyon formu var mı? İşe yeni başlayana oryantasyon konuları anlatılıyor mu? Çalışan ve oryantasyon eğitimini veren bölüm yetkilileri formu imzalıyor mu?
  21. Oryantasyonda kullanılan makine ve donanımlar hakkında çalışana bilgi veriliyor mu?
  22. Çalışanların almış olduğu istirahatleri takibi için bir raporlama sistemi mevcut mu? Güncel olarak istirahat belgeleri rapora işleniyor mu?
  23. İş kazası durumunda İGU ve işyeri hekimine haber veriliyor mu?
  24. İş kazası yasal süresi içinde isg katip sistemi üzerinden bildiriliyor mu?
  25. İş kazası kolluk kuvvetlerine bildiriliyor mu?
  26. İş kazası raporları arşivleniyor mu?
  27. İş kazası sonucu rapor alan kişi, rapor bitimi işyeri hekimi tarafından işe dönüş muayenesinden geçiriliyor mu? Kayıt altına alınıyor mu?
  28. İş kazası raporları PDKS sistemine ve aylık bordroda kayıt altına alınıyor mu? İstirahat olarak ayrı bir sütunda gösteriliyor mu?
  29. Aylık prim ve hizmet bildirgesinde “ istirahatte çalışmamıştır” seçeneği işaretlenerek eksik gün bildirimi yapılıyor mu?
  30. İşin çalışanın yaşayış ve sağlığına uygun olmadığı doktor raporu ile belirlendiği durumlarda, çalışana sağlığına uygun iş yazılı olarak tebliğ edilerek veriliyor mu?
  31. İşçi sağlığı ve İş Güvenliği Kurulu var mı? Kurulda İK olarak yer alıyor musunuz?
  32. Kurulda çalışan temsilcisi yer alıyor mu?
  33. Çalışan temsilcisi seçimi yapıldı mı? Seçim ve sonuçları kayıt altına alındı mı?
  34. Toplantı öncesi gündem belirlenip kurul üyelerine duyuruluyor mu?
  35. Toplantı sonrası toplantı tutanağı düzenleniyor ve imzalanıyor mu?
  36. Toplantı maddeleri için aksiyon alınıyor mu? Bir sonraki toplantıda yapılanlar, yapılmayanlar ve nedenleri görüşülüp kayıt altına alınıyor mu?

  

KAYNAKÇA:

GÜRBÜZ, S. (2015). İnsan Kaynakları Yönetimi (s. 495). içinde İstanbul: Beta.

4 Ekip İnsan Kaynakları İç Denetim Listesi

  

25.02.2019